Tuesday, August 27, 2019

ဒီေန႔ ၿမိဳ႕မၿငိမ္း ကြယ္လြန္တာ ၆၄ႏွစ္ရွိၿပီ


 
 
     ၁၂၇၀ ျပည့္ႏွစ္ တပို႔တြဲလဆန္း ၅ ရက္၊ တနလၤာေန႕ (၂၅.၁.၁၉၀၉) တြင္ အဖေရႊပန္းထိမ္ ဆရာႀကီး ဦးညီ၊ အမိ ယြန္းထည္ ကုန္သည္ ေဒၚခ်စ္ဦးတုိ႔က မႏ္ၲေလးၿမိဳ႕ ၂၈လမ္း (လမ္း၈၀ႏွင့္ ၈၁လမ္း ၾကား) ေနအိမ္တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ အမည္ရင္း ေမာင္ေက်ာ္ညိန္းျဖစ္ၿပီး မႏ္ၲေလးဗဟုိ အမ်ိဳးသား ေက်ာင္းတြင္ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။ဆယ္ႏွစ္ သားအရြယ္ ကတည္းက “ဇမ္ၺဴကၽြန္းလံုး” သီခ်င္းကို ေစာင္းဆရာႀကီး ေဒ၀ဣႏ္ၵာ ေမာင္ေမာင္ႀကီးထံမွ ေန႔ခ်င္းၿပီး တက္ယူႏုိင္ခဲ့သျဖင့္ ေစာင္းဆရာႀကီးကုိယ္တုိင္ အံ့အားတသင္႔ ခ်ီးမြမ္း ခံခဲ့ရသည္။ ရြာစားႀကီး စိန္ေဗဒါႏွင့္ အိမ္နီးနားခ်င္းျဖစ္ခဲ့ၿပီး ရြာစားႀကီး တီးသမွ်ကုိ နားျဖင့္ မွတ္သားကာ ဘင္ဂ်ိဳ၊ မယ္ဒလင္၊ ဗ်က္ေစာင္းတုိ႔ျဖင့္ လုိက္ပါတီး ခတ္ခဲ့သည္။



 

                 ေမာင္ေက်ာ္ညိန္း၏ ပါရမီကုိသိရွိရသျဖင့္ အဘိုးျဖစ္သူက မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ ေရွ႕ေတာ္ေျပး၀င္းတြင္ ေနထုိင္သူ ဂီတလည္းကၽြမ္းက်င္သူ ပန္းခ်ီဆရာႀကီး ဦးဘသက္ထံ အပ္ႏွံၿပီး၊ ဂီတပညာကုိ စနစ္တက် သင္ယူေစခဲ့သည္။ ဦးဘသက္ထံ ဂီတပညာသင္ယူရင္း အေနာက္တုိင္း ဂီတဆရာမ်ားျဖစ္ၾကေသာ စႏ္ၵရား မစ္ၥတာရီဂိုး၊ မစ္ၥတာေဘာ္ဘီ၊ တေယာ ဆရာမာတင္၊ မစ္ၥတာ ဂ်ီေဒါက္ကလပ္တို႔ထံ ႏုိင္ငံတကာ ဂီတသေကၤတ ပညာမ်ား စနစ္တက် သင္ယူခဲ့သည္။ မစ္ၥတာရီဂုိး၏ “ ရီဂိုးဗင္” တီး၀ုိင္းတြင္ လည္း အေနာက္တုိင္းတူရိယာမ်ား ပါ၀င္တီးမႈတ္ခဲ့၏။ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္တြင္  ဦးဘသက္၊ ဓားတန္းကုိသန္႔၊  ကုိဘအုန္း၊ ကုိဘေငြ၊ကိုလွဒင္၊ကုိျမသိန္းတုိ႔ႏွင့္အတူ  ဗုဒ္ၶေ၀ယ်ာ၀စ္ၥၿမိဳ႕မ အေပ်ာ္တမ္း တူရိယာအသင္းကုိ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။လုိအပ္ေသာ တူရိယာပစ္ၥည္းမ်ား ႏွင့္ ေငြေၾကးအခ်ိဳ႕ကိုလည္း ဆုိင္းတန္းရပ္ အေပါင္ဆုိင္ပုိင္ရွင္ ဦးေတာ္လံု က စိုက္ထုတ္ေပးခဲ့သည္။
            ၁၉၂၈ခုႏွစ္မွစ၍  ၿမိဳ႕မအသင္းသားမ်ားကုိ ဓားတန္းကိုသန္႔ႏွင့္ေပါင္း၍ အေနာက္တိုင္း ဂီတသေကၤတ ပညာမ်ား သင္ၾကားေပးခဲ့သည္။ထုိႏွစ္မွာပင္ မိတ္ၳီလာၿမိဳ႕သူ မႏ္ၲေလးေနာ္မန္ ေက်ာင္းဆရာမေလး မသန္းေမႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳသည္။ၿမိဳ႕မတူရိယာ အသင္းအတြက္ “ကဆုန္ေညာင္ေရ”ႏွင့္ “တစ္၀ါတြင္း”ဟူသည့္ သီခ်င္းႏွစ္ပုဒ္ ေရးစပ္ေပးခဲ့ၿပီး ေနာက္ႏွစ္ (၁၉၂၉) အသင္း၏ပထမဆံုး ၀ါဆုိပန္း ကပ္ပြဲတြင္ “ ၿမိဳ႕မ၀ါဆုိ ” သီခ်င္းေရးစပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၀-၃၁ခုႏွစ္မ်ားတြင္ မဟာဂီတသီခ်င္းႀကီးမ်ားကို အေနာက္တုိင္းတူရိယာ၊ အေနာက္တုိင္းဂီတ သေကၤတမ်ားျဖင့္ ၀ုိင္းဖြဲ႕ တီးမႈတ္မႈကုိ ဦးတည္ႏုိင္ေရးအတြက္ ၿမိဳ႕မတူရိယာအသင္းကုိ ဦးေဆာင္ခဲ့၏။ “ေတာၿမိဳင္ေျခလမ္း” ယိုးဒယားသီခ်င္းႀကီးကို အေနာက္တိုင္း တူရိယာ၊ အေနာက္တုိင္းသေကၤတမ်ားျဖင့္ ၀ိုင္းဖြဲ႕ကာ စတင္တီးမႈတ္ ခဲ့သည္။
 

         ၁၉၃၅ ခုႏွစ္တြင္ ေခြးတံဆိပ္ကုမ္ၸဏီႏွင့္ ခ်စ္တာပဓာန၊ ခင့္အိပ္မက္၊ ႐ွဳမ၀(လူပ်ိဳသိုး)သီခ်င္းမ်ား ဓာတ္ျပားသြင္းခဲ့သည္။ “ မႏ္ၲေလး ၿမိဳ႕မ ေမာင္ညိန္းေရးစီေသာ . . .” ဟု ဓာတ္ျပားမ်ားတြင္ ပါရွိခဲ့သည္။ ဆက္လက္၍ “ မန္ဒါလီ”၊ “ ႏွစ္ပိႆာခြဲ ”၊ “ပ်ိဳး ”၊ “ကသစ္ပန္း” စသည့္ သီခ်င္းမ်ားကို ၀ုိင္းဖြဲ႕တီးမႈတ္မႈပံုစံႏွင့္ ဓာတ္ျပားမ်ားသြင္းခဲ့သည္။ ပါရမီေတာ္၊ နတ္သွ်င္ေနာင္၊ ပ်ိဳ႕မွာတမ္း၊ ေမ့ပါႏုိင္၊ သက္ေ၀၊ ေရႊမင္း၀ံႏွင့္ ႏြဲ႕မ်ိဳးစံု သီခ်င္းတုိ႔ကုိလည္း စစ္မျဖစ္မီက ဓာတ္ျပားအျဖစ္ထုတ္ေ၀ခဲ့သည္။၁၉၃၉ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရးေတာင္းဆုိမႈ တုိက္ပြဲ ဒီေရျမင့္တက္ခ်ိန္၌ မႏ္ၲေလးတြင္ အဂၤလိပ္အစိုးရက ေစ်းခ်ိဳေတာ္၌ ပုဒ္မ ၂၃ (၇)ကို ထုတ္ျပန္ ေသာအခါ ေစ်းခ်ိဳ ၁၂ ႐ုံလံုး သပိတ္ေမွာက္ၿပီး အိမ္ေတာ္ရာဘုရား၀င္း အတြင္း ယာယီေစ်းဖြင့္လွစ္သည့္ တုိက္ပြဲကိုဂုဏ္ၿပဳၿပီး “ အိမ္ေတာ္ရာ ဘုရားေစ်း” သီခ်င္းကုိ ေရးစပ္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္ေခတ္ကာလတစ္ေလွ်ာက္လံုး အမရပူရ၊ မင္းကြန္းသဲျဖဴေခ်ာင္း၊ ေမၿမိဳ႕၊ ေက်ာက္မဲႏွင့္ စစ္ကုိင္းေတာင္႐ိုး တုိ႔တြင္ စစ္ခုိလႈံခဲ့၏။စစ္ကုိင္းေတာင္႐ိုးတြင္ စစ္ခိုလႈံစဥ္ “ေရခ်ိဳးဆိပ္” သီခ်င္းႏွင့္ “ ျပာျပာမိႈင္းမိႈင္း၊ျမဴခုိးလြင္ဆုိင္းရီ . . .” အစခ်ီသီခ်င္းမ်ား ေရးစပ္ခဲ့သည္။ မဟာမိတ္တပ္မ်ား မႏ္ၲေလးသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္ မိသားစု ႏွင့္ မႏ္ၲေလးျပန္အေရာက္ ဘႀကီးဘုန္းႀကီး၏ စကုတုိက္တြင္ ေခတ္ၲေန ထုိင္စဥ္ “ထုိသံုးပါး” သီခ်င္းကုိ ေရးစပ္ခဲ့၏။ ၿမိဳ႕မတူရိယာအသင္းအတြက္ ဧည့္ခံေတး ေမတၱာပို႔ေတးမ်ားလည္း ေရးစပ္ခဲ႔ရာ ထပ္တရာလန္းသီခ်င္းမွာ ထင္ရွားခဲ႔သည္။  
 

             စစ္ႀကီးအၿပီး မႏ္ၲေလးျပန္အေရာက္ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၉ ရက္တြင္ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းက်င္းပေသာ လူငယ္မ်ား ကာယဗလလိုက္စားေရး လႈံ႕ေဆာ္ပြဲေတာ္အတြက္ အုိလံပစ္၊ ယဥ္တစ္ ကုိယ္မယ္ႏွင့္ ယိမ္းသီခ်င္းမ်ား၊ ျပဇာတ္သီခ်င္းမ်ား ေရးသားခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္တြင္မူ အစဥ္အလာႀကီးသည့္ မႏ္ၲေလးသႀကၤန္အတြက္ ေငြငန္း အလွျပယာဥ္ႏွင့္ သီဆုိတီးမႈတ္ရန္ “ေရႊမန္းေတာင္ရိပ္ခို” သီခ်င္း၊ “ေအးေအး ခ်မ္းခ်မ္း” သီခ်င္းမ်ား ေရးစပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပေသာ ျပည္ေတာ္သာညီလာခံ အတြက္ “လူခၽြန္လူေကာင္း” သီခ်င္း ကို ေရးစပ္ခဲ့ၿပီး ၁၉၅၃ ခုႏွစ္တြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံအတြက္ “ကမ္ၻာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး” သီခ်င္းတုိ႔ ေရးစပ္ခဲ့သည္။

             ၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ မႏ္ၲေလး႐ုပ္ရွင္ကုမ္ၸဏီလီမိတက္၌ ဂီတမွဴး အျဖစ္ တာ၀န္ယူကာ musical picture ကားပိုင္းတုိမ်ားႏွင့္အတူ အၿငိမ့္ တိမ္ထုိး၊ ေရႊအုိးစည္တီးကြက္၊ တိမ္လႊာမုိ႔မုိလြင္ႏွင့္ အိမ္သူပီပီသီခ်င္းတုိ႔ကို တီထြင္တီးမႈတ္ႀကိဳးပမ္းခဲ့သည္။ ဂီတႏွင့္ပတ္သက္၍ သီခ်င္း ေရးစပ္႐ုံမွ် မဟုတ္ဘဲ  ရည္ရြယ္ခ်က္ ႀကီးမားခဲ့ ေသာ ဆရာၿမိဳ႕မၿငိမ္းအဖို႔ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရသမွ်သည္ သမင္ေမြးရင္း က်ားစားရင္းျဖစ္ၿပီး အားတက္မႈ ထက္၊ အားပ်က္စိတ္ပ်က္မႈမ်ား ပိုမိုခံစားလာရၿပီး ၁၉၅၅ ခု၊ စက္တင္ ဘာလ(၁၅)ရက္၊ ၁၃၁၇ ခုႏွစ္ ၀ါေခါင္လျပည့္ေက်ာ္ ၁၃ ရက္ ၾကာသပေတးေန႔တြင္ မႏ္ၲေလးအေနာက္ျပင္ စိန္ပန္းသံလ်က္ေမွာ္ အေနာက္ပုိင္း ေျမလမ္းေလး၌ ဘ၀အဆံုး၊ နိဂံုးကမ္ၼသတ္ခဲ့ရေလ၏။


                 ဒီႏွစ္ ၁၃၈၁ခုႏွစ္ ခုႏွစ္ ၀ါေခါင္လျပည့္ေက်ာ္ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ အလကၤာေက်ာ္စြာ ၿမိဳ႕မၿငိမ္း ကြယ္လြန္ခဲ႔သည္မွာ ၆၄ႏွစ္ျပည့္ၿပီ။ အႏုပညာေျမာက္လွေသာ သူ႕သီခ်င္း သူ႕ဂီတက ႏုပ်ိဳ လတ္ဆတ္ ရွင္သန္ေနဆဲ..။
ဆူးငွက္

0 comments:

Post a Comment

စာမေရးျဖစ္ေတာ့တာေၾကာင့္ က်ေနာ္ႀကိဳက္ၿပီး ဖတ္ေစခ်င္တဲ့ စာေလးေတြကို တင္ထားပါတယ္ဗ်ာ

Followers

Total Pageviews

အမွာပါးစရာမ်ားရွိေနရင္

Pop up my Cbox

Blog Archive

အျခားက႑မ်ားကို ေလ့လာရန္

ရွာေဖြေလ ေတြ႔ရွိေလ

စာေပျမတ္ႏိုးသူမ်ား

free counters
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...