Friday, July 3, 2015

ကဗ်ာ နဲ႔ ကဗ်ာသမိုင္း ?


ကဗ်ာ-
ကဗ်ာ သည္ ဘာသာစကား ၏ အလွအပ မ်ားကုိ အသံုးျပဳၿပီး မႈရင္း အဓိပၸါယ္ထက္ ပုိမုိေသာ ခံစားမႈ စြမ္းရည္ေပးေသာ စာေပ အႏုပညာ တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။ ကဗ်ာကုိ နည္းမ်ဳိးစံုျဖင့္ ေရးသားႏူိင္ၿပီး အျခား အႏုပညာမ်ားႏွင့္လည္း ေပါင္းစပ္ႏူိင္ကာ သာမန္ ကဗ်ာမ်ားအျပင္ သီခ်င္း၊ ညဥ္းျခင္း ၊စာခ်ိဳး စသည္တုိ႔လည္း ရွိၾကသည္။

သမိုင္း
▬▬▬
ျမန္မာ့စာေပသမိုင္းတြင္ ပထမဆုံးကဗ်ာကို ပုဂံေခတ္၌စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ေရွးအက်ဆုံးကဗ်ာမွာ ေသလည္ေၾကာင္မင္းလက္ထက္၌ ေရးစပ္သီကုံးခဲ့ေသာ ေရႊႏွင့္ယိုးမွားပန္းစံကား ကဗ်ာ ျဖစ္သည္။ မင္းမဟာဂီရိ နတ္ေမာင္ႏွမအေၾကာင္းကို ေရးစပ္သီကုံးထားေသာ ကဗ်ာ ျဖစ္သည္။
ဒုတိယေျမာက္ ေရွးအက်ဆုံးကဗ်ာမွာ က်န္စစ္သားမင္းလက္ထက္တြင္ ေရးစပ္သီကုံးခဲ့ေသာျမကန္သာကဗ်ာ ျဖစ္ၿပီး တတိယေျမာက္ ေရွးအက်ဆုံးကဗ်ာမွာ အနႏၲသူရိယ အမတ္ႀကီး၏ သူတည္းတစ္ေယာက္ အစခ်ီေသာ မ်က္ေျဖလကၤာ ျဖစ္သည္။
စာေရးဆရာပညာ႐ွိ၏ ဥစၥာျဖစ္ေသာ သီခ်င္း လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ (ဒီေနရာမွာ ပညာ႐ွိ ဆိုတာ က၀ိ လို႔ ေခၚပါတယ္။ က၀ိ ဆိုတဲ့ ပါဠိစကားကေတာ့ ကဗ်ာသီခ်င္း စပ္ဆိုသီကံုးတတ္သူ စာေရးဆရာ ပညာ႐ွိ လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။)
ျမန္မာကဗ်ာ အဖြင့္
▬▬▬▬▬▬
ကဗ်ာဆိုသည္ စာေရးဆရာပညာ႐ွိတို႔၏ပစၥည္းဥစၥာဟု ဆိုသည္။ စာဆိုက၀ိ ပညာ႐ွိဆိုသည္မွာ ပါဠိစကား က၀ိ ဟု ေခၚဆိုသည္။ ကဗ်ာသီခ်င္း စပ္ဆိုသီကံုးတတ္သူ၊ စာေရးဆရာ ပညာ႐ွိဟု အဓိပၸါယ္ရသည္။မူလပုဒ္ရင္းက 'က၀ိ' ျဖစ္ပါတယ္။ က၀ိ မွ ကာေ၀ယ်၊ - ကဗၺ၊ -ကာဗ်၊ -ကဗ် ဆို၍ ျမန္မာဘာသာႏွင့္ ကဗ်ာ ဆိုၿပီးျဖစ္လာသည္ဟု ဆိုၾကသည္။
စာဆိုက၀ိမ်ားသည္ သူတို႔စိတ္တြင္ ထိေတြ႔ခံစားရေသာ ခံစားခ်က္မ်ားကို တျခားသူမ်ားဆီ ကဗ်ာလကၤာမ်ားႏွင့္ ကူးစက္ထိေတြ႔ ခံစားေစတတ္ပါသည္။ ကဗ်ာလကၤာဆိုသည္ လူမ်ား ေန႔စဥ္ေျပာဆိုသံုးစဲြေနေသာ သာမာန္စကားမ်ားကို ေတးဂီတပမာ ေျပျပစ္ေခ်ာေမာစြာႏွင့္ ခ်ိဳသာၿငိမ့္ေျငာင္းေအာင္ ေရးဖဲြ႔သီကံုးထားေသာ စာျဖစ္ပါသည္။ ေတးဂီတပမာဖဲြ႔သီ ထားေသာ စာပန္းကံုးမ်ားလို႔ ဆုိႏိုင္ပါသည္။ ဒါ့အျပင္ 'ေဒါသ' မွ ကင္းလြတ္ ရပါမည္။ 'ဂုဏ္' ေျမာက္ရပါမည္။ ထိုသို႔ ျပည့္စံုေအာင္ဖဲြ႔ဆိုထားသမွ် စာေတြကို သကၠဋဘာသာ၊ မာဂဓ (ပါဠိ) ဘာသာေတြမွာ 'ဂါထာ' လို ့ေခၚ၍ ျမန္မာဘာသာတြင္ လကၤာသီခ်င္းမ်ားကို ကဗ်ာလကၤာဟု ေခၚပါသည္။
ကဗ်ာလကၤာဆိုသည္ ေတးဂီတမွေန စတင္အေျခတည္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကပါသည္။ ကမၻာႀကီးတြင္ သာယာသံ ဆိတ္သုဥ္းျခင္း မည္သည့္အခါကမွ် မ႐ွိခဲ့ဟု ဆုိၾကပါသည္။ ေရလိႈင္းခတ္သံ၊ လွ်ပ္စစ္ျပက္ မိုးႀကိဳးထစ္သံ၊ သစ္႐ြက္ ေလတိုးသံ၊ ေက်းငွက္တိရစၦာန္တို႔ ေအာ္ျမည္ ရင့္က်ဴးသံ စေသာ အသံမ်ားသည္ သဘာ၀၏ ဂီတသံမ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအသံကို လူမ်ားသတိျပဳမိ၊ အာ႐ံုျပဳမိရာက လိုက္တုၿပီး အသံထြက္ၾကရင္းႏွင့္ ဂီတဆိုတာ ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ထိုဂီတ မွေန ဂီတသံေႏွာသည့္ စကားလံုးမ်ားကို စကားေျပာဆိုရာမွာ သံုးစြဲရင္းမွ ကဗ်ာလကၤာ စတင္သေႏၶတည္ ခဲ့သည္ဟု မွတ္သားဘူးသည္။ စာေပအကၡရာ ေပၚေပါက္လာေသာအခါ ကဗ်ာလကၤာမ်ား ေရးသားလာၾကပါသည္။
ဂီတ၊ ကဗ်ာ၊ လကၤာ ႏွင့္ သီခ်င္း
▬▬▬▬▬▬
ျမန္မာကဗ်ာ ဆိုေသာအရာ အရင္းအျမစ္ကို ၾကည့္လွ်င္ ဂီတ၊ ကဗ်ာ၊ လကၤာႏွင့္ သီခ်င္း ဆို၍ စတင္ေတြ႔႐ွိရပါမည္။ ထို ဂီတ၊ ကဗ်ာ၊ လကၤာ၊ သီခ်င္း ေလးမ်ိဳးကို 'အဖဲြ႔' ဟု ႔ေခၚပါသည္။ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို သီကံုးဖဲြ႔ႏဲြ႔ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
အဖဲြ႔
▬▬
အဖဲြ႔ကို ပါဠိလို 'ဗႏၶ' လို႔ေခၚပါသည္။ ေရးသားသီကံုးဖဲြ႔ႏဲြ႔ထားေသာ စာမွန္သမွ် ဗႏၶ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအဖဲြ႔ကမွ 'ပဇၨ' ဟုေခၚေသာ 'ကဗ်ာ'၊ 'ဂဇၨ' ဟုေခၚေသာ 'စကားေျပ' ႏွင့္ '၀ိမိႆ' ဟုေခၚေသာ 'ႏွစ္ေထြေရာ' (ကဗ်ာႏွင့္ စကားေျပ ေရာၿပီးေရးထားေသာအဖဲြ႔ - ျပဇာတ္ ဟုေခၚလွ်င္ ေခၚႏိုင္ပါသည္။)ဟု ခဲြထြက္လာပါသည္။ ထို 'ပဇၨ' ဟုေခၚေသာ 'ကဗ်ာ' ပင္မ ကေနမွ 'ဂီတ' ႏွင့္ 'လကၤာ'ဟု ထပ္မံခဲြထြက္လာပါသည္။
Ref; ကဗ်ာက်မ္း
Credit ..ကိုဟယ္ရီ

0 comments:

Post a Comment

စာမေရးျဖစ္ေတာ့တာေၾကာင့္ က်ေနာ္ႀကိဳက္ၿပီး ဖတ္ေစခ်င္တဲ့ စာေလးေတြကို တင္ထားပါတယ္ဗ်ာ

Followers

Total Pageviews

အမွာပါးစရာမ်ားရွိေနရင္

Pop up my Cbox

Blog Archive

အက္ဒမင္

အျခားက႑မ်ားကို ေလ့လာရန္

ရွာေဖြေလ ေတြ႔ရွိေလ

စာေပျမတ္ႏိုးသူမ်ား

free counters
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...